Edskes orgel Gereformeerde Gemeente Aagtekerke

Laat zich ’t orgel overal
Bij het juichend vreugdgeschal
Tot des HEEREN glorie paren

Het is in het voorjaar van 2003 dat de technische staat van het orgel in onze kerk meer aandacht krijgt. Het orgel is in 1941 als pneumatisch orgel gebouwd door een onbekende bouwer voor een kapel in Amsterdam en heeft 12 stemmen, 2 klavieren en pedaal. Het is in 1964 door orgelbouwer Nijsse uit Wolphaartsdijk gerestaureerd en boven de kansel in de oude kerk gebouwd. In 1971 is het orgel geheel verbouwd, de speeltafel elektrisch gemaakt en in de nieuwe kerk op de begane grond geplaatst. In 1979 is het orgel mechanisch gemaakt en met een aantal stemmen uitgebreid. Daar zich steeds  meer mankementen vertonen, wordt een orgelcommissie in het leven geroepen, die de taak krijgt te onderzoeken of het rendabel is het orgel te laten restaureren. De Orgel Advies Commissie van de V.O.G.G. heeft het orgel in opdracht van de kerkenraad gekeurd en geeft het advies om niet meer in het bestaande orgel te investeren, maar uit te zien naar een ander (nieuw of gebruikt) orgel.

In 2004 en 2005 maakt de commissie enkele orgeltochten. Er worden verschillende orgels beluisterd om te onderzoeken welke klankkleur voor ons aantrekkelijk is.  Aan de hand van de opgedane ervaringen wordt een programma van eisen vastgesteld. Op de jaarvergadering van februari 2006  krijgt de orgelcommissie mandaat om een bestaand orgel te gaan zoeken dat geschikt is voor onze kerk.
Op de jaarvergadering van februari 2007 wordt het mandaat van de orgelcommissie uitgebreid met een budget. Besloten wordt om tot eind 2008 te zoeken naar een bestaand orgel dat op de plaats van het huidige orgel kan staan. Verder wordt een luistergroep gevormd, bestaande uit 11 personen, die samen met de orgelcommissie een aantal orgels gaat beluisteren, zodat wat betreft het gewenste klankaspect een breder draagvlak in de gemeente ontstaat.

Naar aanleiding van het aanschrijven van ruim 20 orgelbouwers worden 3 bestaande orgels en een aantal nieuwe orgels aangeboden.
Na serieus onderzoek springt één aanbieding voor een nieuw orgel er uit. Het betreft een aanbod van  Bernhardt H. Edskes Orgelbau uit Wohlen (Zwitserland) voor een nieuw orgel, totaal 26 stemmen, verdeeld over hoofdwerk, bovenwerk en pedaal. Het bedrag van de aanbieding gaat weliswaar het budget en daarmee ook het mandaat te boven, maar het bedrag benadert het budgetbedrag op een interessante manier.

Hoewel nieuwbouw eigenlijk niet aan de orde is, wordt na overleg met de kerkenraad besloten deze aanbieding toch onder de aandacht van de leden te brengen. Op de ledenvergadering van februari 2008 valt het besluit om zowel de aanbieding van een bestaand Engels orgel als de aanbieding van Bernhardt H. Edskes Orgelbau voor nieuwbouw verder uit te werken.
Zowel van  het Engelse orgel als van orgelbouwer Edskes worden elk 2 referentie-orgels beluisterd. Uiteindelijk adviseert de orgelcommissie de kerkenraad om uitsluitend de aanbieding van Bernhardt H. Edskes Orgelbau in stemming te brengen. Dit advies wordt door de kerkenraad overgenomen.

De belangrijkste redenen voor de orgelcommissie om te kiezen voor een nieuw Edskes orgel zijn:
•    De prijs ligt beduidend beneden de prijs voor een nieuw orgel bij andere orgelbouwers. Dhr. Edskes realiseert dit door gebruik te maken van pijpwerk uit het bestaande orgel, vanzelf na her-intonatie en waar nodig aanpassing. Zijn aanbieding is gebaseerd op een recent door hem gebouwd orgel in Zwitserland.
•    Na bezoek aan een door Bernhardt H. Edskes Orgelbau gebouwd orgel, is de orgelcommissie overtuigd geworden van de hoge kwaliteit die deze orgelbouwer levert. Het is geheel gemaakt van Europees eikenhout, alles met ambachtelijke houtverbindingen.
•    De orgelcommissie heeft de overtuiging, dat dhr. Edskes in staat is het gewenste klankbeeld zoveel mogelijk te realiseren.

Na een aantal aanpassingen op de gedane aanbieding, zoals toevoeging van een Vox Celeste op het hoofdwerk (zodat het orgel totaal 27 stemmen bevat), wordt met Bernhardt H. Edskes Orgelbau een definitieve prijs afgesproken. Op 1 april 2008 kiest de ledenvergadering met een meerderheid van 82% voor een nieuw orgel te bouwen door
Bernhardt H. Edskes Orgelbau.
Conform afspraak start de bouw van het nieuwe orgel in de zomer van 2009 in de werkplaats te Wohlen. Tijdens de bouwperiode wordt door een delegatie van de orgelcommissie met de adviseur 2 keer een bezoek gebracht aan de werkplaats in Zwitserland om de bouw te bekijken en dingen te bespreken.
Tijdens het 1e bezoek aan de werkplaats onthult dhr. Edskes dat hij, geheel voor eigen rekening, een 2-tal reserveringen aanbrengt: een Quint 1 ½’ op het bovenwerk en een Roerquint 6’ op het pedaal.

In oktober 2010 is de bouw van het orgel in de werkplaats voltooid. Het orgel wordt gedemonteerd en de orgelonderdelen arriveren op 13 oktober in Aagtekerke. De opbouw van het nieuwe orgel in onze kerk kan beginnen! Tot onze grote verrassing blijkt dan, dat het pijpwerk voor de gereserveerde Roerquint 6’ is meegeleverd. Dhr. Edskes geeft aan dat deze extra stem een aanzienlijke verbetering van de draagkracht van het pedaal betekent en dat hij deze stem schenkt. De orgelcommissie aanvaardt dit onder dank. Het orgel krijgt dus nu 29 stemmen, inclusief één reservering.
In de weken die volgen, wordt door de orgelbouwer hard gewerkt. Het is een prachtig gezicht om het orgel te zien groeien, zonder dat er één spijker of schroef aan te pas komt.

Wij hopen dat de voltooiing van dit project mag strekken tot eer van de Heere God, Die wegen heeft geopend om te komen tot de aanschaf van dit prachtige orgel. Hem zij de eer en de heerlijkheid tot in eeuwigheid.